Premier Tusk: afera paliwowa, kryptowaluty i prezydenckie weta tworzą "ponurą całość"

Premier Donald Tusk podczas konferencji przed posiedzeniem Rady Ministrów odniósł się do publikacji dziennika "Financial Times", opisującej jedną z najpoważniejszych afer związanych z działalnością spółki Orlen za czasów prezesury Daniela Obajtka. Według ujawnionych informacji koncern miał zostać narażony na stratę sięgającą 1,6 mld zł. Szef rządu nie ukrywał oburzenia, podkreślając, że sprawa ma wymiar znacznie szerszy niż zwykłe nieprawidłowości finansowe.

Premier zapowiedział pełne rozliczenie wszystkich nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości. Jak zaznaczył, opinia publiczna ma prawo poznać prawdę o mechanizmach, które doprowadziły do wyprowadzenia tak ogromnych środków z państwowej spółki. Śledztwa w tej sprawie mają być prowadzone konsekwentnie i bez względu na polityczne koneksje osób zamieszanych w proceder.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Afera Orlen Trading Switzerland - gdzie zniknęły setki milionów dolarów

Opisana przez "Financial Times" sprawa dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Do zawarcia umowy doszło w czasie, gdy funkcję prezesa koncernu pełnił Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi zaliczkę w wysokości około 230 mln dolarów na poczet dostaw surowca, które w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane.

Premier zwrócił uwagę na nietypowy mechanizm całej operacji, w której kluczową rolę miały odegrać kryptowaluty. Jak podkreślił, pojawili się "dziwni pośrednicy", a pieniądze zostały przekazane bez jakichkolwiek gwarancji uzyskania paliwa. To właśnie ten schemat - zdaniem szefa rządu - pozwolił na realizację brudnego interesu związanego z obrotem paliwami.

"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier podkreślił, że informacje o postępach w śledztwie będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej, ponieważ Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie.

Drugie podejście do opodatkowania nadzwyczajnych zysków paliwowych

Rada Ministrów po raz drugi przyjęła projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Celem regulacji jest umożliwienie finansowania działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw na stacjach. Premier zagwarantował, że natychmiast po podpisaniu ustawy przez prezydenta zrealizowany zostanie kolejny wariant programu CPN.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Pierwszy projekt ustawy został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który odmówił złożenia pod nim podpisu i skierował dokument do Trybunału Konstytucyjnego. Szef rządu zaapelował o ponowne przeanalizowanie stanowiska głowy państwa, wskazując, że koszty kryzysu paliwowego nie powinny obciążać zwykłych obywateli.

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Środki pozyskane z podatku od nadzwyczajnych zysków mają pozwolić na kolejne w tym roku obniżenie VAT oraz akcyzy na paliwa. Jak wynika z danych przedstawionych przez rząd, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, podczas gdy rok wcześniej było to niespełna 6 mld zł. Tak dynamiczny wzrost dochodów koncernu w czasie, gdy kierowcy odczuwają rosnące ceny na stacjach, stał się jednym z głównych argumentów za wprowadzeniem daniny solidarnościowej.

Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych - nowe, surowsze kary

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła, opuszczających się zapór lub rogatek. Nowe przepisy mają przede wszystkim działać odstraszająco i realnie chronić życie oraz zdrowie uczestników ruchu. Premier nie ukrywał, że zdaje sobie sprawę z trudów pracy kierowców, szczególnie tych prowadzących pojazdy ciężarowe, ale bezpieczeństwo musi pozostać priorytetem.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zgodnie z projektem kierowcy, którzy nie zastosują się do obowiązujących przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na okres trzech miesięcy. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo, co oznacza znacznie surowsze konsekwencje niż dotychczasowe mandaty.

Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To również reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele innych zostało rannych. Zdaniem ekspertów tylko systemowe zaostrzenie kar może skutecznie ograniczyć liczbę podobnych tragedii w przyszłości.

Co zmiany oznaczają dla mieszkańców Chorzów i regionu?

Dla mieszkańców Chorzowa i całego województwa śląskiego omawiane decyzje mają wymiar bardzo praktyczny. Obniżenie VAT oraz akcyzy na paliwa - możliwe dzięki wpływom z podatku od nadzwyczajnych zysków - przełoży się bezpośrednio na ceny na stacjach benzynowych w naszym mieście i okolicach. W regionie, gdzie wielu mieszkańców dojeżdża codziennie do pracy samochodem, choćby do Katowic, Gliwic czy Zabrza, każda obniżka cen paliwa oznacza realne oszczędności w domowym budżecie.

Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych jest szczególnie istotne w kontekście gęstej sieci kolejowej na Śląsku. Przez Chorzów i sąsiednie miasta przebiega wiele linii kolejowych, a przejazdy kolejowe w rejonie Chorzowa Starego, Chorzowa Batorego czy w kierunku Świętochłowic są codziennie wykorzystywane przez tysiące kierowców. Wprowadzenie automatycznej utraty prawa jazdy na trzy miesiące może realnie wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa w tych newralgicznych punktach.

Z kolei rozliczenie afery w Orlenie dotyczy wszystkich Polaków, w tym mieszkańców Chorzowa, ponieważ spółka jest własnością Skarbu Państwa. Straty rzędu 1,6 mld zł to środki, które mogłyby zostać przeznaczone na inwestycje lokalne - remonty dróg, modernizację szpitali czy wsparcie dla samorządów. Dlatego też tak istotne jest, aby śledztwo w tej sprawie zostało doprowadzone do końca, a odpowiedzialni ponieśli konsekwencje.

Najważniejsze fakty w skrócie

• Straty Orlenu w wyniku nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy sięgnęły 1,6 mld zł.
• Spółka Orlen Trading Switzerland wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy, które w dużej mierze nie zostały zrealizowane.
• Rada Ministrów po raz drugi przyjęła projekt ustawy o opodatkowaniu nadzwyczajnych zysków firm paliwowych.
• Pierwszy projekt ustawy został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego i skierowany do Trybunału Konstytucyjnego.
• Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej.
• Kierowcy wjeżdżający na przejazd kolejowy mimo czerwonego światła mają automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące.
• Zmiany w przepisach są reakcją na katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką.

Premier Donald Tusk zapowiedział, że informacje o postępach w śledztwie dotyczącym Orlenu będą regularnie przekazywane opinii publicznej. Jak podkreślił, obywatele mają pełne prawo wiedzieć, w jaki sposób zarządzano państwowym majątkiem i kto ponosi odpowiedzialność za wielomilionowe straty. Sprawa ta - zdaniem szefa rządu - jest jednym z najpoważniejszych skandali w najnowszej historii Polski.