Kurt Alder
Biografia
Kurt Alder urodził się 10 lipca 1902 w Königshütte (obecnie Chorzów) jako najstarsze dziecko Josepha i Marii z domu Lammel. Dzieciństwo spędził w Chorzowie; ojciec był nauczycielem, a młodość zaczęła się w miejscowej szkole powszechnej nr V oraz w Wyższej Szkole Realnej o profilu matematyczno-przyrodniczym, gdzie uczył się m.in. u Karla Doormanna. Absolutorium uzyskał w 1921 roku, a egzamin maturalny zdał w 1922.
Po maturze rodzina przeniosła się do Berlina, gdzie Alder rozpoczął studia chemii na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma. Po semestrze zimowym przeniósł się do Kilonii, gdzie kontynuował studia na Uniwersytecie Chrystiana Albrechta i w czerwcu 1924 uzyskał absolutorium.
Pod kierunkiem Ottona Dielsa Alder prowadził badania nad reakcjami addycji estrów kwasu azodikarboksylowego do związków nienasyconych. Jego praca doktorska Über die Ursache und Verlauf der Azoester-Reaktion została obroniona 24 lipca 1926 roku i wydrukowana; dołączył także do zespołu Dielsa jako nienaukowy asystent naukowy.
Od początku 1927 roku pracował nad reakcjami pericyklicznymi węglowodorów nienasyconych. W 1928 roku opublikował pierwsze wyniki w Justus Liebigs Annalen der Chemie, wprowadzając pojęcie syntezy dienowej, znanej jako reakcja Dielsa-Aldera. W sumie opublikował ponad 150 prac naukowych.
W latach 1927–1931 uzyskiwał stypendia im. Justusa Liebiga i stypendia Notgemeinschaft der Deutschen Wissenschaft. 14 stycznia 1930 habilitował się na wydziale filozoficznym Uniwersytetu w Kiloniu, uzyskując prawo do wykładów. W 1934 roku Hermann Göring mianował go profesorem nadzwyczajnym. W 1936 objął kierownictwo laboratorium w IG Farben w Leverkusen; w 1940 objął na Uniwersytecie Kolonii kierownictwo Katedry Chemii Eksperymentalnej i Technologii Chemicznej oraz funkcję dyrektora Instytutu Chemii.
Po II wojnie światowej pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu w Kolonii (1949–1950). W grudniu 1950 roku otrzymał wraz z Ottonem Dielsem Nagrodę Nobla w chemii za odkrycie i rozwój syntezy dienowej. Nagroda ta była uznaniem dla odbudowy nauki niemieckiej po dyktaturze Hitlera.
Życie prywatne i śmierć: kilkanaście miesięcy przed śmiercią poślubił Gertrudę Bitzer; od 1954 cierpiał na chorobę wieńcową. Zmarł 20 czerwca 1958 roku i został pochowany na Deutzer Friedhof w Kolonii. Jego artykuły były drukowane jeszcze cztery lata po śmierci.
Upamiętnienie: w 1979 r. na Księżycu nazwano krater Alder; w 1995 odsłonięto tablicę pamiątkową na jego domu rodzinnym przy ul. Wolności 59 w Chorzowie; w 2018 imieniem Alder nazwano ulicę w Chorzowie (i w Kolonii).